Grawer zdjęcia laserem na drewnie — krok po kroku

Jakie zdjęcie nadaje się do graweru

Laser nie doda szczegółów, których nie ma na zdjęciu, a część tych, które są, zgubi. Zanim przyjmiesz zlecenie, sprawdź:

• Ostrość oczu. W portrecie człowieka i zwierzęcia patrzy się najpierw w oczy. Rozmyte oczy = nieudany grawer, choćby reszta była idealna.
• Światło z boku albo z przodu, bez ostrych cieni. Pod światło twarz wychodzi ciemną plamą, a flesz spłaszcza rysy.
• Wielkość motywu. Twarz powinna zajmować dużą część kadru. Twarz wycięta ze zdjęcia grupowego ma często 200–300 px — to za mało nawet na małą zawieszkę.
• Tło. Motyw musi się od niego odcinać jasnością, nie tylko kolorem: zielony sweter na zielonym żywopłocie w szarości zleje się w jedno.
• Plik. Zdjęcie wysłane komunikatorem albo pobrane z mediów społecznościowych jest mocno skompresowane. Poproś o oryginał z telefonu.

Osobna uwaga o zwierzętach: biały pies na jasnym drewnie to głównie gołe drewno z oczami i nosem, a czarny kot łatwo zmienia się w ciemną plamę. Oba da się uratować, ale trzeba mocniej pracować jasnością i kontrastem (niżej).

Kadr, kształt i tło

Kadruj ciasno — laser wypala każdy centymetr tła, więc tło zabiera czas i uwagę. Popularne kształty to prostokąt, koło i owal z miękką krawędzią: zdjęcie łagodnie zanika do czystego drewna, jak w starej fotografii. Taki brzeg wybacza też niedokładne ułożenie deski w laserze.

Przy zajętym tle (pokój, ulica, las) najlepiej je całkiem usunąć i wypalić sam motyw. Robi się to dziś sztuczną inteligencją w kilka sekund — jak zrobić to dobrze przy włosach i sierści, opisujemy we wpisie Usuwanie tła ze zdjęcia za darmo.

Ile pikseli potrzebuje zdjęcie

Laser graweruje linia po linii, a każdej linii odpowiada jeden rząd pikseli. Rozdzielczość liczysz z wymiaru graweru i DPI, z którym będziesz grawerować (DPI = 25,4 ÷ interwał linii w mm):

piksele = wymiar w mm ÷ 25,4 × DPI

Zdjęcie z telefonu (12 Mpx, 4000 × 3000 px) wystarcza z zapasem nawet na 200 × 300 mm — dopóki go mocno nie przytniesz. Problemem są kadry z fragmentu zdjęcia i stare skany. Gdy pikseli brakuje, lepiej powiększyć obraz sztuczną inteligencją niż zdać się na program lasera, który rozciągnie go zwykłą interpolacją — różnicę pokazujemy we wpisie Jak powiększyć obraz bez utraty jakości.

Które DPI wybrać, zależy od plamki lasera i materiału: na drewnie zwykle 254–318 DPI. Więcej o interwale, overscanie i czasie graweru znajdziesz we wpisie Grawerowanie laserowe drewna.

Jasność, kontrast, gamma i wyostrzenie

Plamka lasera jest zwykle trochę większa niż odstęp linii, więc sąsiednie punkty się zlewają, a drewno wokół nich też lekko ciemnieje. Dlatego półtony wychodzą ciemniej niż na ekranie. Zdjęcie dobrze przygotowane do graweru na monitorze wygląda na za jasne i za ostre — tak ma być.

1. Szarość i poziomy. Zamień zdjęcie na skalę szarości i rozciągnij zakres: najciemniejszy punkt ma być czarny, najjaśniejszy biały. Samo to często robi połowę roboty.
2. Gamma (średnie tony). Rozjaśnij średnie tony, nie ruszając bieli i czerni — to równoważy zlewanie się punktów. W programach graficznych to suwak gamma albo środkowy suwak poziomów; o ile przesunąć, powie próbka na Twoim drewnie.
3. Kontrast. Drewno ma mniejszy zakres tonów niż papier, więc lekko podbity kontrast pomaga rozróżnić sierść, włosy i tło.
4. Wyostrzenie. Grawer zawsze trochę zmiękcza obraz. Umiarkowane wyostrzenie (maska wyostrzająca) przywraca rzęsy, sierść i krawędzie.

Kolejność ma znaczenie: najpierw tony, potem wyostrzenie, na końcu zamiana na punkty. I jedna zasada: nie zmieniaj wymiaru obrazu po tym, jak zamienisz go na punkty.

Dlaczego punkty, a nie odcienie szarości

Drewno nie ciemnieje proporcjonalnie do mocy. Przy małej mocy prawie nic się nie dzieje, powyżej pewnego progu kolor szybko dochodzi do ciemnego brązu, a twardsze i miększe słoje palą się inaczej. Gdy wysyłasz do lasera zdjęcie w odcieniach szarości, jasne partie zwykle znikają, a ciemne zlewają się w plamy.

Rozwiązanie znane z druku gazet: dithering. Każdy punkt jest albo wypalony w pełni, albo wcale, a ton oddaje ich gęstość — w jasnych miejscach punkty są rzadkie, w ciemnych gęste. Z odległości oko uśrednia je w półtony. W LightBurnie znajdziesz kilka takich trybów (m.in. Jarvis, Stucki, Atkinson, Dither, Halftone). Na zdjęciach na drewnie często najlepiej wypadają Jarvis i Stucki, ale różnice najlepiej porównać na próbce.

Tryb skali szarości (Grayscale) nie jest zły — przydaje się do graweru 3D, gdzie odcień steruje głębokością, i na części maszyn z dobrą regulacją mocy. Do zwykłego zdjęcia na drewnie punkty są po prostu bardziej przewidywalne.

Jeśli przygotowujesz punkty w innym programie, wczytaj plik do LightBurna w trybie Pass-Through i ustaw ten sam DPI, z którym zdjęcie zostało przygotowane. Inaczej LightBurn przeliczy obraz na swoją rozdzielczość i rozmyje punkty.

Negatyw na ciemnych materiałach

Na drewnie laser przyciemnia, więc wypalasz ciemne partie zdjęcia. Na łupku, anodowanym aluminium i czarnym akrylu jest odwrotnie: ślad lasera jest jasny. Żeby zdjęcie nie wyszło jak negatyw z kliszy, trzeba je przed grawerem odwrócić — wtedy laser wypala jasne partie. W LightBurnie służy do tego opcja „Negative Image”.

Biały pies z przykładu na łupku wychodzi wręcz lepiej niż na drewnie: jego sierść to jasne punkty na ciemnym kamieniu, dokładnie jak na zdjęciu.

Na czym grawerować zdjęcia

Całe przygotowanie w jednym miejscu

Wszystkie powyższe kroki składają się na moduł Zdjęcia do graweru w pakiecie Laser MTS. Kadrujesz w milimetrach (prostokąt, koło, owal, z miękką krawędzią i konturem do wycięcia), wybierasz materiał z listy albo ustawiasz obróbkę suwakami, porównujesz kilka metod punktów i przed wypaleniem widzisz, jak zdjęcie wyjdzie na sklejce, łupku czy skórze — z uwzględnieniem plamki Twojego lasera. Gdy pikseli jest za mało, kadr powiększysz sztuczną inteligencją bez wychodzenia z modułu. Wynik to PNG z zapisanym DPI albo gotowy projekt LightBurna.

Próba przed zleceniem

Zanim wypalisz całe zdjęcie, wypal na skrawku tego samego materiału pasek z najważniejszym fragmentem — zwykle oczy. Parametry dobierz siatką moc × prędkość (opisujemy ją we wpisie Test materiału do lasera): szukasz pola, w którym pojedynczy punkt jest ciemny, ale jeszcze się nie rozlewa.

Policz też czas. Przykład: zdjęcie 100 × 150 mm przy 254 DPI to 1500 linii po 100 mm. Przy 300 mm/s sam przejazd trwa ok. 8,5 minuty, przy 100 mm/s — ok. 25 minut. Do tego dochodzi overscan i zawracanie.